Białko serwatkowe: najważniejsze informacje
- Białko serwatkowe, po angielsku whey protein, pochodzi z serwatki, czyli płynu, który zostaje z mleka przy wyrobie sera.
- Ma trzy rodzaje: koncentrat (WPC), izolat (WPI) i hydrolizat (WPH). Wiele odżywek łączy dwa albo trzy z nich.
- Miarka proszku waży zwykle 25-37 g i dostarcza od 19 g do 26 g białka.
- Poza proszkiem w puszce albo worku są też pojedyncze saszetki i tabletki.
- Każde białko serwatkowe zawiera mleko, a część produktów także lecytynę sojową.
Białko serwatkowe: co to jest i z czego powstaje
Trenujesz, liczysz makroskładniki i wychodzi, że z samych posiłków trudno dojść do założonej ilości białka. To najczęstszy powód, dla którego w kuchennej szafce pojawia się puszka z serwatką. Białko serwatkowe to białko mleka oddzielone od kazeiny i wysuszone na proszek. Po wymieszaniu z wodą albo mlekiem daje koktajl, który wypijesz w szatni, w pracy albo w podróży.
Ta kategoria jest częścią kategorii Odżywki białkowe, w której są też kazeina, białko wołowe, jajeczne i roślinne. Tutaj trafiają produkty, które mają na liście składników koncentrat, izolat albo hydrolizat białka serwatkowego.
WPC, WPI i WPH: rodzaje białka serwatkowego i różnice między nimi
Stoisz przed listą odżywek i widzisz trzy skróty. Oznaczają trzy stopnie przetworzenia tej samej serwatki.
- Koncentrat (WPC) powstaje po przefiltrowaniu i zagęszczeniu serwatki. Obok białka zostaje w nim trochę tłuszczu i węglowodanów. Miarka 30 g Skill Nutrition Whey Protein Powder to 22 g białka, 2,9 g węglowodanów i 2,1 g tłuszczu.
- Izolat (WPI) przechodzi dodatkową filtrację, więc w tej samej masie proszku jest więcej białka. Applied Nutrition ISO-XP ma w 75 g proszku 70,2 g białka, 0,27 g węglowodanów i 0,18 g tłuszczu.
- Hydrolizat (WPH) to białko serwatkowe podzielone enzymami na krótsze łańcuchy, czyli peptydy. Applied Nutrition Clear Whey Protein składa się w 95% z hydrolizowanego białka serwatkowego i ma 21,27 g białka w miarce 25 g.
Sporo odżywek to mieszanki: Mutant Whey łączy koncentrat, izolat i hydrolizat. Taki produkt znajdziesz w każdej z trzech podkategorii, a szczegóły jednej formy opisujemy na jej stronie.
Na co jest białko serwatkowe i co daje
Zastój w ciężarach albo spadek siły na redukcji mają wiele przyczyn, a jedną z pierwszych rzeczy do sprawdzenia jest ilość białka w całym dniu. Odżywka serwatkowa to wygodne źródło białka, a białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu. Białko pomaga również w utrzymaniu zdrowych kości. Te role ma białko jako składnik diety, bez względu na to, czy pochodzi z koncentratu, izolatu czy hydrolizatu. Shaker nie zastąpi obiadu, ale domyka dzień, w którym między treningiem a posiłkiem mijają trzy godziny.
Jakie białko serwatkowe jest najlepsze? Na co zwrócić uwagę przy wyborze
Wybierając białko serwatkowe, zwróć uwagę na formę serwatki, gramy białka w miarce i w 100 g proszku, węglowodany i tłuszcz, smak, dodatki w składzie oraz wielkość opakowania.
- Forma serwatki. Koncentrat, izolat, hydrolizat albo mieszanka: formę podajemy na karcie każdego produktu, a w kategorii Odżywki białkowe wybierzesz ją w filtrze z rodzajem białka. DY Nutrition (Dorian Yates) ShadoWhey 100% Pure Whey Protein to w 91% koncentrat z dodatkiem izolatu i hydrolizatu.
- Gramy białka w miarce i w 100 g proszku. Porcje nie ważą tyle samo, więc sama liczba gramów na miarkę bywa myląca. Animal Whey marki Animal ma 25,9 g białka w 33 g proszku, czyli około 78 g w 100 g. Mutant Whey to 22 g białka w miarce 37 g, czyli około 59 g w 100 g.
- Węglowodany, cukry i tłuszcz. Na redukcji liczysz każdą kalorię, więc te trzy wiersze tabeli są równie ważne jak białko. Rule One Whey Isolate ma w miarce 30 g 2 g węglowodanów i 0 g cukrów. Porcja 35 g Mars Snickers Hi Protein Whey to 5,4 g węglowodanów i 3,5 g tłuszczu.
- Smak. Duże opakowanie pijesz przez kilka tygodni, dlatego smak ma znaczenie. Wybierzesz go w filtrze „Smak”: od czekolady i wanilii po Apple Pie i Carrot Cake w DY Nutrition (Dorian Yates) ShadoWhey Concentrate.
- Dodatki w składzie. Część odżywek ma coś więcej niż białko. Miarka Weider Whey Protein zawiera 3000 mg L-glutaminy i mieszankę enzymów, a Evogen Evofusion ma w składzie laktazę i proteazę.
- Wielkość opakowania i cena porcji. Mutant Whey występuje w opakowaniach 908 g, 2270 g i 4540 g. Porównuj cenę jednej porcji podaną na karcie produktu, a nie cenę całego opakowania.
Dwie lub trzy odżywki zestawisz przyciskiem „Porównaj”. Gotowe zestawienie produktów znajdziesz na stronie ranking odżywek białkowych. Jeśli szukasz białka innego niż serwatka, zajrzyj do kategorii Kazeina albo Białko wegańskie.
Białko serwatkowe w proszku, saszetkach i tabletkach
Większość produktów to białko serwatkowe w proszku, które odmierzasz miarką z opakowania. Na wyjazd, zawody albo do torby treningowej wygodniejsza jest pojedyncza porcja: saszetka Rule One R1 Protein waży 32 g i dostarcza 25 g białka. Małe opakowania na jedną porcję są też w kategorii Próbki, co ułatwia sprawdzenie smaku przed zakupem dużej puszki. Kto nie ma gdzie rozrobić koktajlu, może wybrać tabletki. Weider Whey Aminos to hydrolizat białka serwatki w tabletkach, które zmieścisz w kieszeni torby.
Białko serwatkowe po treningu i w ciągu dnia: dawkowanie
Najczęstszy schemat to jedna porcja po treningu, a w dni wolne porcja do posiłku, w którym białka jest mało. Liczba porcji zależy od produktu. DY Nutrition (Dorian Yates) ShadoWhey 100% Pure Whey Protein stosuje się raz dziennie: po treningu albo, w dzień bez treningu, zaraz po przebudzeniu. Weider Whey Protein to 1-2 porcje dziennie, zależnie od zapotrzebowania na białko. Skill Nutrition Whey Protein Powder pije się między posiłkami lub po treningu, a Mars Snickers Hi Protein Whey raz dziennie, przed snem lub według potrzeby.
Jak przygotować i przechowywać białko serwatkowe
Koktajl bez grudek wymaga właściwej kolejności: najpierw płyn, potem proszek. Do shakera z Mutant Whey wlej 175-250 ml zimnej wody, dodaj miarkę 37 g i wstrząsaj 10-15 sekund. Animal Whey po wstrząśnięciu odstaw na minutę. Porcji podanej dla produktu nie przekraczaj, a odżywkę traktuj jako dodatek do zwykłych posiłków. Opakowanie zamykaj szczelnie i trzymaj w suchym miejscu, poza zasięgiem małych dzieci.